Voor u ligt de Perspectiefnota 2027 van de gemeente Dordrecht. Deze perspectiefnota verschijnt in een gemeentelijk verkiezingsjaar en markeert daarmee een overgangsmoment: het sluitstuk van de huidige bestuursperiode én het vertrekpunt voor een nieuwe raad en een nieuw college. In deze fase past ons terughoudendheid. Daarom bevat deze perspectiefnota geen nieuw beleid, maar richt zij zich op autonome ontwikkelingen, eerder gedane toezeggingen en de conceptbegrotingen van de gemeenschappelijke regelingen. Beleidsinhoudelijke keuzes worden door het nieuwe college aan uw raad voorgelegd bij de Begroting 2027.
Tegelijkertijd biedt deze perspectiefnota een breed overzicht van de ontwikkelingen en opgaven die relevant zijn voor de financiële en beleidsmatige afwegingen in de komende jaren. Daarmee vormt dit document een bouwsteen voor het nieuwe college en de gemeenteraad om integrale keuzes te maken over de toekomst van Dordrecht.
Een stad in beweging
Dordrecht is een stad die groeit, verandert en vooruit wil. De afgelopen jaren is stevig geïnvesteerd in woningbouw, leefbaarheid, duurzaamheid, bereikbaarheid en sociale ondersteuning. Deze ontwikkeling zet door. De stad groeit gestaag in inwoners en banen, en daarmee ook in verantwoordelijkheid. Om een toekomstbestendige en veerkrachtige stad te zijn met sterke voorzieningen, een gezonde leefomgeving en ruimte voor ontmoeting, leren, werken en ondernemen, is het noodzakelijk blijvend te investeren in de kwaliteit van de stad. In mensen, voor een sterke sociale basis. In de wijken en in de binnenstad. In mobiliteit en bereikbaarheid. In woningbouw en economie. Juist in een periode van financiële druk blijft het belangrijk om te investeren in wat Dordrecht aantrekkelijk en leefbaar maakt. Tegelijkertijd vraagt de financiële situatie om realisme: de termijnen waarop doelstellingen worden gerealiseerd kunnen onder druk komen te staan en vragen soms om (her)prioritering.
Dordrecht staat de komende jaren voor een aantal grote opgaven die de koers van de stad mede bepalen. Naast de groei van het aantal inwoners, gaat het onder meer om de verduurzaming van de gebouwde omgeving, de transitie naar een toekomstbestendig mobiliteitssysteem, de versterking van de sociale basis en de aanpak van complexe dossiers zoals bodemdaling en PFAS. Deze opgaven vragen om een integrale benadering en een realistische financiële strategie. De ontwikkeling van de stad staat daarbij niet op zichzelf. In de regio werken we intensief samen binnen Smart Delta Drechtsteden en aan de ruimtelijke strategie. Deze samenwerking is essentieel om brede welvaart te versterken, investeringen te bundelen en gezamenlijk op te trekken richting provincie, Rijk en Europa. De keuzes die in de komende jaren worden gemaakt, raken daarmee niet alleen de stad, maar ook de positie van Dordrecht in de regio.
De Agenda Dordrecht 2030 is het strategisch kompas voor de ontwikkeling van de stad. De groei van Dordrecht is geen doel op zich, maar een middel om de sociaal-economische positie van de stad te versterken, voorzieningen te behouden, leefkwaliteit te verbeteren en de stad toekomstbestendig te maken. De gereserveerde middelen binnen deze agenda bieden deels ruimte om door te bouwen aan deze lange lijn. Tegelijkertijd vraagt de financiële context om een zorgvuldige afweging van tempo, prioriteiten en uitvoeringscapaciteit.
Financiële druk en structurele opgaven
De financiële positie van Dordrecht staat structureel onder druk. Vanaf 2027 ontstaat een begrotingstekort van € 6,9 miljoen, oplopend tot € 12,2 miljoen in 2030. De belangrijkste oorzaak hiervan is de noodzakelijke reële raming en indexatie van budgetten. De provincie verlangt dat gemeenten hun uitgaven reëel ramen en indexeren op basis van het Centraal Economisch Plan (CEP)-inflatiecijfer. De nieuwe normeringssystematiek van het Rijk geeft tegelijkertijd – in combinatie met hoge loon- en prijsstijgingen - te weinig compensatie via het Gemeentefonds, waardoor de stijgende kosten niet volledig worden gedekt.
Deze druk staat niet op zichzelf. Veel gemeenten in Nederland hebben moeite om hun begroting sluitend te krijgen. Hoewel het Rijk vorig jaar met de Voorjaarsnota 2025 tijdelijke verlichting bood, blijven de structurele opgaven groot. Diverse kosten binnen het sociaal domein blijven stijgen, rentelasten nemen toe en dividendopbrengsten bij Stedin staan onder druk. Ook vervangingsinvesteringen in voorzieningen, kademuren, scholen en sportaccommodaties drukken steeds zwaarder op de begroting.
Ombuigingen en onzekerheden
In het financieel perspectief is voor ruim € 20 miljoen aan ombuigingen verwerkt die bij de Begroting 2026 zijn vastgesteld. Deze maatregelen zijn noodzakelijk om de begroting op termijn structureel in evenwicht te brengen, maar zijn nog niet volledig gerealiseerd. Dat brengt onzekerheden en risico’s met zich mee voor de structurele financiële positie. Het realiseren van deze ombuigingen en het beheersen van de bijbehorende risico’s blijft een belangrijk aandachtspunt voor het nieuwe bestuur. Om Dordrecht financieel toekomstbestendig te houden, blijft robuust financieel beleid noodzakelijk. De uitgangspunten blijven onverminderd van kracht:
- Structurele uitgaven betalen met structurele inkomsten;
- Minder afhankelijkheid van reserves;
- Financiële ruimte creëren voor toekomstige plannen en vervanging.
Deze principes sluiten aan bij de koers van Agenda Dordrecht 2030: groeien om de sociaal economische positie van de gemeente te versterken, voorzieningen te behouden en de stad duurzaam sterker te maken.
Vertrekpunt voor een nieuwe bestuursperiode
In deze perspectiefnota wordt het financieel perspectief nog niet sluitend gemaakt. Dat gebeurt bij de Begroting 2027, waarbij de focus ligt op het sluitend krijgen van het begrotingsjaar 2027. Om dit proces te ondersteunen presenteren wij een aantal financiële draaiknoppen in deze perspectiefnota. De knoppen bieden mogelijke richtingen voor dekking en bijsturing, zonder dat in dit stadium al keuzes worden gemaakt. Met deze nota schetsen wij zo het financiële en inhoudelijke vertrekpunt voor de nieuwe bestuursperiode. Dordrecht staat voor grote opgaven, maar ook voor kansen. De stad groeit, ontwikkelt en vernieuwt. De perspectiefnota biedt inzicht in de ruimte, de risico’s en de opgaven die bepalend zijn voor de keuzes van het nieuwe bestuur. Daarmee vormt zij een solide basis voor een toekomstbestendige koers voor Dordrecht.