Financiële ontwikkelingen

De lasten zijn € 3,8 miljoen in 2027 oplopend tot € 4,5 miljoen in 2029 lager dan begroot, omdat het jeugdhulpgebruik is afgenomen door een minder jeugdhulpgebruik voor verblijf, meer intensieve trajecten bij ambulante hulpverlening en buitenregionale trajecten. Het volume-effect voor 2026 is in deze fase nog niet bekend en volgt later dit jaar bij de definitieve begroting van de dienst Jeugd & Gezondheid.

De lasten zijn in 2026 incidenteel € 900.000 lager dan begroot, omdat de inzet van extra praktijkondersteuners GGZ bij huisartsen minder snel uitgebreid kan worden en de pilot Jeugdhulp naar Voren Dordrecht Sociaal meer implementatietijd kost.

De lasten zijn in 2027 € 1.489.000 hoger dan begroot, omdat we de huidige dienstverlening van de sociale wijkteams, buurt- en jongerenwerk grotendeels continueren in 2027. Hiermee houden we de basisdienstverlening van Dordrecht Sociaal (uitvoering taken sociale wijkteams en het buurt-/jongerenwerk) op peil. De keuze om de huidige dienstverlening op deze wijze na 2027 te continueren is ter afweging aan het nieuwe college en raad.

Voorgesteld wordt de hogere lasten voor 2026 voor € 748.000 te dekken uit de reserve Politiek akkoord Innovatie- en preventiebudget sociaal domein 2022-2026 en voor € 318.000 vanuit de reserve Hervormingsagenda Jeugd. Het restant van € 423.000 kan bekostigd worden uit rijksbijdragen (POK-middelen), zie hiervoor het programma Financiën van Dordrecht.

De lasten zijn vanaf 2028 hoger dan begroot. Dit varieert van € 1,4 miljoen in 2028 tot € 2,9 miljoen in 2030 omdat bij verschillende onderdelen van de GR Sociaal (zoals Wmo en apparaatskosten) de autonome groei is bijgesteld en is verwerkt in de begroting 2027-2030 van GR Sociaal. Ook is er sprake van nieuw beleid bij de onderdelen Beschut werk en jobcoach.

De lasten zijn in 2026 € 3,4 miljoen en in 2027 € 3 miljoen hoger dan begroot. In de Begroting 2026 is voor twee jaar rekening gehouden met een (regionaal) overschot op de rijksbijdrage voor beschermd wonen. Het Rijk werkt aan een nieuw verdeelmodel, waardoor deze overschotten mogelijk wijzigen of verdwijnen. Momenteel is er in de regio een gebrek aan voorzieningen voor beschermd wonen en opvang waardoor er wachtlijsten zijn. Daarbij komt dat de huidige voorzieningen zich vooral concentreren in de gemeente Dordrecht. Dit vraagt regionaal om een andere aanpak. Daarom is een voorstel voorbereid waarin het volgende wordt voorgesteld:

• De overschotten 2026 en 2027 (€ 32 miljoen) worden toegevoegd aan een nieuwe investeringsreserve voor voorzieningen en preventie Beschermd Wonen en Opvang.
• Alle regiogemeenten doen voorstellen om voorzieningen en projecten uit te voeren ten laste van deze middelen en zo meer plekken te realiseren en instroom te verminderen.
• Vanaf 2028 worden overschotten, indien die er dan nog zijn, verdeeld o.b.v. aantal en zwaarte van voorzieningen (o.b.v. plekken) per gemeente.

Omdat wij het verwachte overschot 2026/2027 eerder gedeeltelijk al in onze begroting hebben opgenomen, vervalt dit voordeel nu voor onze gemeente (bedrag storten we in de reserve). Het nieuwe regionale verdeelmodel leidt op basis van huidige voorzieningen tot een groter aandeel voor de gemeente Dordrecht en mogelijk een bijdrage aan de exploitatie 2028 en verder. Kanttekening daarbij is dat het Rijk ook het verdeelmodel mogelijk aanpast (en er geen sprake meer is van een overschot) en ook de exploitatiekosten toenemen als gevolg van toename van voorzieningen.

De effecten van indexatie op zowel uitgaven als inkomsten zijn in deze perspectiefnota per programma inzichtelijk gemaakt. Hierdoor wordt zichtbaar in welke mate de kosten per programma stijgen en welke extra inkomsten binnen de programma’s worden gegenereerd als gevolg van indexatie.
Daarnaast laten wij de centrale stelpost voor indexatie in 2027 vrijvallen. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de geraamde loon ‑ en prijsstijgingen binnen de afzonderlijke programma’s, zodat de indexatie structureel en programmatisch wordt verwerkt. Hiermee wordt aangesloten bij het uitgangspunt van reëel ramen en ontstaat een beter beeld van de financiële effecten per beleidsterrein.

Saldo-neutrale ontwikkelingen – dat wil zeggen verschuivingen binnen of tussen programma’s zonder effect op het totale begrotingsresultaat – zijn in deze perspectiefnota afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze budgetneutrale wijzigingen leiden op het niveau van de totale begroting per saldo niet tot afwijkingen in de baten of lasten, maar kunnen wel gevolgen hebben voor de verdeling van middelen tussen programma’s.

Voor de saldo ‑ neutrale ontwikkelingen waarbij een reserve is betrokken, is in het raadsvoorstel een afzonderlijk beslispunt opgenomen. Hiermee wordt de gemeenteraad expliciet gevraagd in te stemmen met deze reserve ‑ mutaties. Ter ondersteuning hiervan is een overzicht van de budgetneutrale wijzigingen opgenomen in bijlage 1 bij deze perspectiefnota.