Financiële ontwikkelingen

De baten zijn structureel lager dan begroot, omdat het aantal bijstandsontvangers terugloopt en de uitkering uit het gemeentefonds hierop is aangepast. In de raadsinformatiebrief van 24 februari 2026 nummer 2026-0013114 is de gemeenteraad hierover geïnformeerd.

De baten zijn in 2026 € 450.000 lager dan begroot en vanaf 2027 € 1,6 miljoen aflopend tot € 1,1 miljoen in 2030 hoger dan begroot naar aanleiding van de eerste doorrekening van de Voorjaarsnota 2026 van het Rijk. De definitieve omvang van de financiële effecten verwerkt het Rijk in de Meicirculaire 2026.

De lasten zijn vanaf 2027 structureel € 1.995.000 lager dan begroot omdat we de stelpost volume Algemene Uitkering laten vrijvallen. Vanuit de algemene uitkering krijgen we een vergoeding voor het dekken van kosten in onze begroting door stijging van volumes (inwoneraantallen, woningen e.d.). De kosten hiervan bevinden zich in de hele begroting.

De baten zijn vanaf 2028 € 1,5 miljoen oplopend tot € 2,5 miljoen in 2030 lager dan begroot omdat de verwachting is dat het dividend van Stedin vanaf 2028 daalt. We krijgen minder dividend per aandeel omdat er meer aandelen zijn bijgekomen. Daarnaast verwachten we ook minder dividend vanwege grote nieuwe investeringen en daarmee grotere kapitaalbehoefte in verband met de netcongestie.

De baten zijn in 2027 € 1,1 miljoen en vanaf 2028 € 930.000 lager dan begroot omdat we de stelpost “Groei jeugd (Commissie Van Ark III) bij het gemeentefonds aframen. We verwachten namelijk geen extra inkomsten meer via de algemene uitkering vanwege de lagere autonome groei van de jeugdhulp.

De lasten zijn in 2027 € 423.000 lager dan begroot omdat we de rijksbijdrage (POK-middelen) gebruiken voor de dienstverlening van Dordrecht Sociaal, zie hiervoor programma Gezond, Sociaal en Zorgzaam.

De lasten zijn in 2027 en 2031 € 130.000 hoger dan begroot, voor het vierjaarlijks Periodiek & Preventief Arbeidsgeneeskundig onderzoek (PAGO/PMO). Het is een wettelijke verplichting vanuit de Arbowet om medewerkers periodiek dit onderzoek aan te bieden (*art. 18 Arbowet). Ook is het de ambitie om met alle medewerkers (preventief) te werken aan duurzame inzetbaarheid en daarmee te werken aan verzuimpreventie.

De lasten zijn in 2026 incidenteel € 4 miljoen hoger dan begroot, omdat de onderhoudsreserve vanaf 2026 leeg raakt en daardoor de noodzakelijke uitgaven voor planmatig onderhoud niet meer volledig gedekt worden. Dit betreft planmatig onderhoud aan parkeergarages, gymzalen, musea wijkcentra en andere gemeentelijke panden.

De lasten zijn in 2026 incidenteel € 1.440.000 hoger dan begroot, omdat de verkoopprognose van de panden op de dispositielijst is geactualiseerd. De resterende boekwaarde voor de verkopen van De Berckepoort, de Voorstraat 180 en de Stevensweg worden opnieuw geraamd in 2026. Daarnaast is de voor 2026 begrote verkoop van de Wereldwaag voorzichtigheidshalve naar € 0,- bijgesteld.

De baten zijn in 2026 € 2.560.000 hoger dan begroot, vanwege de actualisatie van de hiervoor genoemde verkopen. Daarbij ligt de verkoopprijs van de voor 2026 begrote verkoop van de Biesboschhal hoger dan begroot.

De lasten zijn in 2026 € 110.000 hoger dan begroot, omdat technische ondersteuning bij de bediening van de zwembadinstallaties en het continueren van aanvullende schoonmaakwerkzaamheden vanuit de gemeente blijvend nodig zijn. Ook nieuwe verplichtingen vanuit de Omgevingswet en Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) veroorzaken extra structurele lasten.

De lasten zijn in 2026 € 85.000 hoger dan begroot, omdat de raming wordt aangepast op de geactualiseerde bijdragestaat Bedrijfsvoering Drechtsteden van 22 september 2025.
Vanaf 2027 is de bijdrage regionaal opnieuw vastgesteld conform de nieuwe transparante financiering en het bijbehorende kostenverrekenmodel, waardoor de lasten structureel € 1.400.000 hoger zijn.

De lasten zijn vanaf 2026 structureel lager dan begroot omdat het college op 31 maart het Toekomstscenario GBD heeft vastgesteld. Belangrijkste kenmerken hiervan zijn de inzet van AI in de processen en integratie van de Basisregistraties WOZ, BAG en BGT. Hiervoor is een strategische personeelsplanning opgesteld waarmee de volgende bezuinigingen met een positief financieel effect voor Dordrecht en de gehele regionale samenwerking gerealiseerd worden.

De lasten zijn in 2026 € 1,5 miljoen en in 2027 € 1 miljoen hoger dan begroot omdat we de stelpost onderuitputting kapitaallasten aframen. Deze stelpost is bij de perspectiefnota 2026 gevormd omdat we verwachten dat een gedeelte van de kapitaallasten niet wordt uitgegeven in de komende jaren omdat niet alle begrote investeringen worden uitgevoerd. Door het vormen van deze stelpost anticipeerden we op een onderuitputting. In 2026 hebben we een meerjaren investeringsplanning (MIP) opgesteld waarbij we de geplande investeringen realistischer in de tijd hebben weggezet en de bijbehorende kapitaallasten beter hebben begroot.

De lasten zijn vanaf 2026 structureel lager dan begroot omdat we een MIP hebben opgesteld en de geplande investeringen realistischer in de tijd hebben weggezet. De bijbehorende kapitaallasten hebben we beter begroot, waardoor de kapitaallasten verschuiven en lager uitvallen.

De lasten zijn in 2027 structureel € 3,5 miljoen oplopend tot € 9,6 miljoen in 2030 hoger dan begroot omdat het meerjareninvesteringsprogramma is geactualiseerd en zo ook de bijbehorende rentelasten.

De lasten in 2028 zijn € 3,5 miljoen hoger dan begroot. In de Perspectiefnota 2026 was een onttrekking aan de reserve opgenomen om het begrotingsjaar 2028 sluitend te maken. Gezien de voorschriften van de toezichthouder over het structureel inzetten van reserves is er nu voor gekozen deze storting terug te draaien. Hierdoor komt dit bedrag beschikbaar om ombuigingen op te vangen die geheel of gedeeltelijk op een later moment worden gerealiseerd.

De lasten zijn structureel hoger, omdat voldoen aan de Algemene Verordening Gegegevensbescherming (AVG) aanvullende capaciteit vraagt. Uit een extern uitgevoerd onderzoek blijkt dat de naleving van de AVG te weinig structureel is geborgd in de organisatie. In 2026 en 2027 wordt naleving van de AVG structureel geborgd binnen de processen van de gemeente. Daarnaast is uitbreiding van de bestaande privacy functies nodig om de naleving van de AVG ook structureel te borgen.

Voor restauratie van de Groothoofdspoort wordt een krediet gevraagd van € 1.400.000 over de periode 2026 - 2028, omdat de buitenzijde van de Groothoofdspoort na 50 jaar technisch toe is aan een restauratie. Het betreft natuursteenherstel en herstel metselwerk. Via deze perspectiefnota wordt het krediet voor de restauratie van de Groothoofdspoort aangevraagd. 

Voor restauratie van de Toren van de Grote Kerk is in totaal een krediet nodig van € 20.000.000 over de periode 2026 – 2029. De Toren van de Grote Kerk is in de jaren '60 van de vorige eeuw voor het laatst gerestaureerd. Tijdens meerdere inspecties is ernstige degradatie waargenomen van met name tufstenen onderdelen op hoogte en is een voor de omgeving gevaarlijke situatie vastgesteld. Op dit moment zijn de toegangspoorten naar het plein onder de toren van de Grote Kerk afgesloten en wordt in juli 2026 een steiger met vangschot geplaatst om vallend gesteente op te vangen.

Via deze perspectiefnota wordt enkel het voorbereidingskrediet van € 3 miljoen aangevraagd om in 2026 en 2027 te kunnen starten met de eerste werkzaamheden. Via een separaat raadsvoorstel worden de overige kredieten voor de jaren 2027 t/m 2029 met een totale omvang van € 17 miljoen aangevraagd.

De lasten van de kredieten voor maatschappelijk vastgoed worden begroot voor in totaal € 430.000 over de periode 2026-2027. Dit betreft LED-verlichting aan het Achterom, groot onderhoud aan de parkeergarage Noorderstraat, het Stadhuis en de Bunker aan de Beerderpolderweg.

Voor de periodieke vervanging van ICT-devices wordt een krediet gevraagd van € 500.000 in 2030 en € 500.000 in 2031. 

De effecten van indexatie op zowel uitgaven als inkomsten zijn in deze perspectiefnota per programma inzichtelijk gemaakt. Hierdoor wordt zichtbaar in welke mate de kosten per programma stijgen en welke extra inkomsten binnen de programma’s worden gegenereerd als gevolg van indexatie.

Daarnaast laten wij de centrale stelpost voor indexatie in 2027 vrijvallen. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de geraamde loon ‑ en prijsstijgingen binnen de afzonderlijke programma’s, zodat de indexatie structureel en programmatisch wordt verwerkt. Hiermee wordt aangesloten bij het uitgangspunt van reëel ramen en ontstaat een beter beeld van de financiële effecten per beleidsterrein.

Saldo-neutrale ontwikkelingen – dat wil zeggen verschuivingen binnen of tussen programma’s zonder effect op het totale begrotingsresultaat – zijn in deze perspectiefnota afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze budgetneutrale wijzigingen leiden op het niveau van de totale begroting per saldo niet tot afwijkingen in de baten of lasten, maar kunnen wel gevolgen hebben voor de verdeling van middelen tussen programma’s.

Voor de saldo ‑ neutrale ontwikkelingen waarbij een reserve is betrokken, is in het raadsvoorstel een afzonderlijk beslispunt opgenomen. Hiermee wordt de gemeenteraad expliciet gevraagd in te stemmen met deze reserve ‑ mutaties. Ter ondersteuning hiervan is een overzicht van de budgetneutrale wijzigingen opgenomen in bijlage 1 bij deze perspectiefnota.